રેડિયોએક્ટિવ પદાર્થના અર્ધ-આયુષ્યની વ્યાખ્યા લખો અને તેનો ક્ષય અચળાંક સાથેનો સંબંધ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) રેડિયોએક્ટિવ પદાર્થનું અર્ધ-આયુષ્ય એટલે તે સમયગાળો જેમાં રેડિયોએક્ટિવ ન્યુક્લિયસની સંખ્યા તેના પ્રારંભિક મૂલ્ય કરતા અડધી થઈ જાય છે.
ધારો કે $t = 0$ સમયે ન્યુક્લિયસની પ્રારંભિક સંખ્યા $N_0$ છે. એક અર્ધ-આયુષ્ય $T_{1/2}$ પછી,ન્યુક્લિયસની સંખ્યા $N$ એ $N_0 / 2$ થાય છે.
રેડિયોએક્ટિવ ક્ષયના નિયમ મુજબ:
$N = N_0 e^{-\lambda t}$
$N = N_0 / 2$ અને $t = T_{1/2}$ મુકતા:
$\frac{N_0}{2} = N_0 e^{-\lambda T_{1/2}}$
$\frac{1}{2} = e^{-\lambda T_{1/2}}$
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક $(\ln)$ લેતા:
$\ln(1/2) = -\lambda T_{1/2}$
$-\ln(2) = -\lambda T_{1/2}$
$\ln(2) = \lambda T_{1/2}$
$\ln(2) \approx 0.693$ હોવાથી:
$0.693 = \lambda T_{1/2}$
તેથી,સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$T_{1/2} = \frac{0.693}{\lambda}$
આમ,રેડિયોએક્ટિવ તત્વનું અર્ધ-આયુષ્ય તેના ક્ષય અચળાંક $\lambda$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે અને તે નમૂનામાં હાજર ન્યુક્લિયસની સંખ્યા પર આધારિત નથી.

Explore More

Similar Questions

ન્યુક્લિયર કાઉન્ટરનો ઉપયોગ કરીને રેડિયોએક્ટિવ સ્ત્રોતમાંથી ઉત્સર્જિત કણોનો કાઉન્ટ રેટ માપવામાં આવે છે. $t = 0$ સમયે તે $1600$ કાઉન્ટ્સ પ્રતિ સેકન્ડ હતો અને $t = 8 \, s$ સમયે તે $100$ કાઉન્ટ્સ પ્રતિ સેકન્ડ હતો. $t = 6 \, s$ સમયે અવલોકન કરાયેલ કાઉન્ટ રેટ (કાઉન્ટ્સ પ્રતિ સેકન્ડમાં) કેટલો હશે?

અર્ધ-આયુષ્ય (Half-life) શેના દ્વારા માપવામાં આવે છે?

$1.4 \times 10^{9} \text{ years}$ ના અર્ધ-આયુષ્ય ધરાવતું રેડિયોઆઈસોટોપ $X$,સ્થાયી $Y$ માં ક્ષય પામે છે. ગુફામાંથી મળેલા ખડકના નમૂનામાં $X$ અને $Y$ નો ગુણોત્તર $1:7$ જોવા મળ્યો હતો. ખડકની ઉંમર ........ $\times 10^{9} \text{ years}$ છે.

$1.6 \times 10^{-26} \,kg$ દળ ધરાવતા કણનું અર્ધ-આયુષ્ય $6.9 \,s$ છે. આવા કણોનો પ્રવાહ $0.05 \,eV$ જેટલી ગતિઊર્જા સાથે ગતિ કરે છે. જ્યારે તેઓ $1 \,m$ અંતર કાપે ત્યારે ક્ષય પામતા કણોનો અંશ કેટલો હશે?

એક રેડિયોએક્ટિવ પદાર્થમાં $t_1$ સમયે એક્ટિવિટી $R_1$ છે અને ત્યારબાદના $t_2$ સમયે તે $R_2$ છે. જો પદાર્થનો ક્ષય અચળાંક $\lambda$ હોય,તો:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo